SPSS Menüleri Ne İşe Yarar

SPSS, işlevlerini menüler yardımıyla yürütmektedir. SPSS’de on ana menü vardır. Bu menüler; File, Edit, View, Data, Transform, Statistics, Graphs, Utilities, Window ve Help menüleridir. Tüm diğer Windows uyumlu programlarda olduğu gibi yazılımda işler bu menüler aracılığıyla ya da kısayolları ile yapılır. Her menünün alt başlıkları vardır.

File menüsü
Yeni veri tabanı ve çıktı dosyası oluşturulması, eskiden oluşturulmuş olanların açılması, ve dosyaların kaydedilmesi bu menüden gerçekleşir. Farklı veri tabanı programlarında girilmiş veriler de buradan açılabilir.
Yeni bir veri tabanı oluşturmak için File>New>Data (bir işlevin seçimi ile ilgili pencerelere ulaşımı göstermek için menü adı>alt seçenek biçiminde gösterim yapılmıştır) seçeneği tıklanır. Yeni bir veri tabanı penceresi karşınızda açılacaktır, her bir sütun değişkeni ve her bir satır bir bireyin (birim ya da olgunun) değerlerini içerecek şekilde veri sayfasına girilir. Değişkenler Variable view penceresinden tanımlanır, veriler Data view penceresinden girilir, bunlara kolaylıkla veri tabanının sol alt kısmındaki yerlerine tıklayarak geçiş yapılabilir. Değişkenlerin tanımlandığı penceredeki her bir satır veri tabanı penceresindeki her bir sütundaki değişkenlerin özelliklerini tanımlar.

Edit Menüsü
SPSS’in veri tabanı ve çıktı dosyaları üzerinde kesme, kopyalama, yapıştırma, silme, arama gibi düzenlemelerin yapıldığı bir menüdür. Options seçeneği, SPSS’in kullanıcı tanımlı olarak çalışabilmesi için gerekli ayarların yapılmasını sağlar, buradan veri sayfası görünümü, içereceği data hacmi, örnek tabloların düzeni, görünümleri, grafiklerin görüntüleme biçimleri, çizim araçları, sayıların gösterimleri, değişkenlerin gösterimleri gibi konularda ayarlar yapılabilir.

Data Menüsü
Data menüsü, veri seti ile ilgili işlemler yapmaya yarayan seçenekler sunmaktadır. Data menüsü seçenekleri ve işlevleri kısaca açıklanmıştır.
Insert variable: Yeni değişken eklemeyi sağlar.
Insert case : Yeni satır (olgu) eklemeyi sağlar .
Bu iki komut veri tabanının üzerine tıklayarak da gerçekleştirilebilir.
Go to case : İstenilen olguya, olgu sıra numaralarını girerek ulaşmayı sağlar.
Sort cases: Seçenek, bir değişkene göre değerleri küçükten büyüğe (ascending order) ya da büyükten küçüğe (descending order) sıraya dizmeye yarar. Hangi değişkenlerin hangi değişken temel alınarak sıraya dizileceği Data>Sort tıklanarak açılan işlem penceresinden gerçekleştirilir. By seçeneği alanına taşınan bir değişkene göre diğer değişkenler sıraya dizilebilir. Böylece birimlerin tüm değişkenleri satır değişimi olmaksızın referans değişkene göre büyüklük sırasına dizilebilir.

Transpose : Sütunda yazılı bir değişkeni yeni bir isimle satır değerleri biçimine döndürerek göstermeyi sağlar. Bir sütuna girilmiş değerleri bir satıra yazmak için yararlanılan bir seçenektir.
Merge Files: İki ayrı dosyada benzer değişkenli birimleri alt alta (add cases) birleştirmeyi, ya da farklı değişkenleri birbirleriyle birleştirmeyi (add variables) sağlayan bir seçenektir.
Split File: Bir dosyanın bir faktöre göre diğer değişkenleri parçalamanmasını ve faktörlere göre analizlerin yapılmasını sağlamaktadır. Örneğin cinsiyete göre tüm veri tabanı ayrılabilir ve yapılan tüm analizler iki ayrı cinsiyet için hesaplanır.
Select Cases: Dosyadaki işlemleri belirli özelliğe sahip seçilmiş birimlere göre yapmayı sağlayan bir seçenektir.

Transform Menüsü
Veri dosyasındaki değişkenlerin temel özelliklerini değiştirmeksizin yeni değişkenler türetme, kodlama, sıralama puanlarına dönüştürme, zaman serisi veri seti türetme, eksik verilerin yerlerine uygun veri yerleştirme gibi seçenekler içermektedir.
Compute: Veri setinde yer alan değişkenlerden, çeşitli birleştirmeler, çıkartmalar ya da hesaplar yaparak yeni değişkenler oluşturulmasını sağlar. Yeni değişkenler belirlemek için gerekli çok sayıda cebirsel, trigonometrik, aritmetik ve mantıksal fonksiyon yer almaktadır. Bu fonksiyonlar penceresinden seçimler yapılarak yeni değişkenler elde edilebilir.
Recode: Değişkenin yeni bir formata göre kod değerleri ile ifade edilmesini sağlar, iki seçeneği vardır:
-Into Same Variables: Kayıtlı değerleri kodlayarak aynı değişken sütununa (eski verileri silerek) kaydeder. Bu seçenekle yapılan kodlama işlemlerinde orijinal veriler kaybolur.
-Into Different Variables: Değişkenin değerlerini belirlenen bir kodlama düzenine göre kod değerlerine dönüştürmeyi ve elde edilen yeni kod değerlerini farklı bir değişken ismi altında veri sayfasına yazmayı sağlar. Bu seçenek ile yapılan kodlamada ilk veriler kendi sütununda kayıtlı kalır, belirlenen kod değerler farklı bir değişken adı altında farklı bir sütuna kaydedilir.
Replace Missing Values: Seride yer alan eksik değerler yerine bir değer atanmasını sağlar. Atanan değer serinin ortalaması ya da herhangi bir zaman serisi fonksiyonlarından biri olabilir.

Analyze Menüsü
Bu menü veri analizinde yararlanılan istatistiksel analiz yöntemlerini içermektedir. Bu seçenekler içinde verilerin özet tablolarının çıkarılması, tanımlayıcı istatistiklerinin hesaplanması, parametrik ve non-parametrik yöntemlerle hipotezlerin test edilmesi ve çok değişkenli hipotezlerin test edilmesine yönelik yöntemler yer almaktadır.

Aşağıda bazı analizler için komutlar bulunmaktadır:

Tanımlayıcı analizler : Analyze> Descriptive Statistics>Frequencies
Ki-kare analizi : Analyze>Descriptive Statistics>Crosstabs
Evren ortalaması önemlilik tesiti : Analyze>Compare means>One sample T-test
Bağımsız gruplarda t testi : Analyze>Compare means>Independent Samples T-test
Eşleştirilmiş gruplarda t-testi : Analyze>Compare means>Paired Samples T-test
Varyans analizi (ANOVA) : Analyze>Compare means>One-way ANOVA
Korelasyon analizi : Analyze>Corralate>Bivariate
Mann-Whitney U testi : Analyze>Nonparametric Tests>2 Independent Samples
Kruskal-Wallis Varyans Analizi : Analyze>Nonparametric Tests>K Independent Samples
Lojistik regresyon : Analyze>Regression>Binary logistic

 

Graphs Menüsü
Verilere değişik grafiklerin uygulanmasını sağlayan seçenekler sunmaktadır.

Gallery: Grafiklerle ilgili yardım sunan ve çizimleri ile ilgili örnekleri kullanıcıya sunan bir seçenektir. Grafik menüsünün seçeneklerinin doğru ve etkin biçimde kullanılmasını sağlar.
Interactive: Grafiklerin kullanıcının yönlendirmeleriyle grafiğin yapılmasını sağlar.
Bar: Verilerin basit çubuk, kümelenmiş çubuk ve yığılımlı çubuk grafiklerini çizmeyi sağlar.
Line: Verilerin basit ve çoklu çizgi grafiklerini çizer.
Area: Verilerin basit ve yığılımlı alan grafiklerini çizmeyi sağlar.
Pie: Verilerin pasta grafiklerini çizmeyi sağlar.
Boxplot: Verilerin ortanca değerini, dörtte birlikler arası genişlik ve aşırı değer içeren birimleri ve sapan değerleri gösteren kutu grafikleri çizer.
Histogram: Sürekli bir değişkenin dağılımı hakkında bilgi veren histogram grafiği çizmeyi sağlar.
Normal P-P: Bir değişkenin yığılımlı oranlarını normal dağılımın yığılımlı oranlarına karşı gösteren grafik çizer.

 

Help Menüsü
Help menüsü, SPSS İle çalışırken, komutlar hakkında ayrıntılı etkileşimli yardım almayı sağlayan seçenekler sunmaktadır.
Topics: Yardım konuları görüntülenebilir.
Tutorial: SPSS öğreticisini çalıştıran ve SPSS ile çalışmaya yeni başlayan kullanıcıları öğretmeye yönelik dosyaları çalıştıran bir seçenektir.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
  Subscribe  
Bildir