Tanımlayıcı Biyoistatistik

Tanımlayıcı istatistikte verinin özetlenmesi amacıyla merkezi eğilim ve yaygınlık ölçütleri kullanılmaktadır.

I. Merkezi Eğilim Ölçütleri: veri dağılımının nerede toplandığını gösterir.
   1. Aritmetik ortalama:
• değerler toplamının dizideki örnek sayısına bölünmesiyle elde edilir,
• sayısal değişkenler için kullanılır,
• simetrik ve tek tepe değeri olan verilerde kullanılır,
• uç değerlerden etkilenir
 Örnek: 8 kişiye ait ağırlıklar: 40,48.5,60,54.6,79.4,92.5,80,65 kg
Aritmetik ortalama: (40+48.5……….+65)/8 = 65 kg

   2. Ortanca (medyan):
• değerler küçükten büyüğe (veya büyükten küçüğe) sıralandığında tam ortadaki değerdir,
• ordinal ve simetrik olmayan sayısal veriler için kullanılır,
• uç değerlerden etkilenmez
Örnek: 4,7,7,8,8,9,9,10,10,12,13,14,18 (n=13)
Ortanca=9
Ortalama uç değerlerden etkilenir, ortanca ise etkilenmez!
    Örnek: Değerler: 2, 4, 5, 5, 6, 7, 20 Ortalama: 7 Ortanca: 5
   3. Tepe değeri (mod): dizide en sık tekrarlanan değerdir.
  Örnek: 10 kişinin boy ölçümleri: 1.76,1.63,1.63, 1.63                                                        1.64,1.64,1.66,1.70,1.83,1.98 mod:1.63

4. Geometrik ortalama: logaritmik dağılım gösteren veriler için kullanılır. Aşırı değerlerin olduğu sayısal verilerin merkezi eğilim ölçütü olarak da kullanılır.

II. Yaygınlık Ölçütleri: veri dağılımının yaygınlığını gösterir
1. Dağılım alanı (R,range): verilerin arasında değiştiği alt ve üst sınırlardır.
 Örnek: 8 kişiye ait sistolik kan basıncı değerleri:
110,125,160,210,105,135,140,125 mmHg
R=105-210 mmHg=105 mmHg
2. Standart sapma (sd):
• gözlemlerin ortalamadan ne kadar uzaklaştığını gösterir, dağılımın simetrik ve tek tepe değeri olduğu durumlarda kullanılır
• herhangi bir dağılımda, gözlenen değerlerin %75’i daima ort ± 2sd arasında yer  alır.
• değerler arası farklar arttıkça sd büyür, dağılım eğrisi ne kadar basıksa sd o kadar fazla, dağılım eğrisine kadar sivriye sd o kadar azdır,
3. Varyans: Standart sapmanın karesidir.

V=Σ(X-Xort).Σ(X-Xort)/(n-1)

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir